Home / Truyện dự thi / Dự thi lần I/2018 / MS128 – Lớn thời bay đi

MS128 – Lớn thời bay đi

Lớn thời bay đi

***

“Chúng con là lũ vịt giời

Bé thì ăn hại lớn thời bay đi…”

Câu vè của lũ trẻ từ ngoài cánh đồng về làm rộn rã không khí trưa hè nóng nực tại vùng quê nghèo khó ấy. Quán nước buổi trưa lại đông khách, đa phần là những bác nông dân đi gặt về ghé qua nghỉ ngơi. Tiếng nói cười rộn rã: câu chuyện thu hoạch mấy tạ thóc một sào dường như đã là chủ đề quen thuộc mấy ngày qua nơi làng quê ấy. Những con người kham khổ mặt còn vương đầy bùn đất, mảng lưng áo ướt đầm mồ hôi đã sống trong cảnh nông vất vả này từ bé đến lớn, lớp nọ lớp kia thay thế nhau quanh năm quần quật ngoài ruộng lúa khiến tương lai những đứa trẻ vừa đi “mót” lúa cũng trở nên tăm tối.

– Tao đánh chết mày! Cái ngữ đàn bà không biết đẻ! – Tiếng đàn ông gào lớn khiến nụ cười trên môi các bác nông dân tắt ngấm. Chỉ không đầy hai ba giây sau, bóng một người phụ nữ nhỏ thó chạy vọt vào trong quán nước, đầu tóc rũ rượi. Chị ta vừa núp sau lưng mấy người đàn ông lực lưỡng đang ngồi nghỉ ngơi vừa khóc lóc, tiếng khóc như nghẹn lại trong cổ họng:

– Đồ khốn nạn!

Người ta nhìn ra ngoài đường liền thấy bóng người đàn ông đang lăm lăm trong tay cây rựa đi rừng, ánh mắt gườm gườm hằn học. Mặc dù trời nắng chói con mắt nhưng ai cũng thấy rõ khuôn mặt đỏ au như mào gà của y. Y vừa đi vừa gào thét những câu đã quá quen thuộc với người dân làng này: “Loại đàn bà đẻ ra một lũ vịt giời! Tao thấy được tao đánh chết mày!”.

Y dừng chân trước cửa quán nước, ánh mắt láo liên liếc vào trong quán dò xét một hồi rồi hầm hầm bỏ đi trong cơn giận dữ. Đến khi ngó thấy bóng y đã khuất hẳn sau gốc đa đầu xóm, bà chủ quán mới thở hắt ra như trút khỏi vai một gánh nặng lớn. Bà đưa tay vời người đàn bà khốn khổ:

– Cô ra đây đi. Anh ấy đi lên xóm trên rồi!

Người đàn bà lũi cũi chui ra từ sau hàng ghế tre, trên khuôn mặt vẫn ướt đầm nước mắt. Đến bây giờ người ta mới kịp nhìn rõ chị. Đó là một phụ nữ đã ngoài ba lăm; cũng giống như những người nông dân quê mùa, chị đen đúa và thô kệch. Cuộc sống lam lũ ngày ngày “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” không thể cho chị một nước da trắng trẻo và một đôi tay mềm mại. Bàn tay chị thô ráp với nhiều nốt chai lớn nhỏ, cả bùn đất nữa – nó dính đầy trong móng tay người phụ nữ đã quen với ruộng lúa.

lon thoi bay di - MS128 - Lớn thời bay đi

Chị vẫn chưa thôi bàng hoàng. Sự sợ hãi khiến chị chỉ biết ngồi lặng đi, thỉnh thoảng nấc lên một cái nghẹn ngào. Chị không đủ tỉnh táo để phân trần, hoặc là câu chuyện của chị đã quá quen thuộc với những người dân ở đây; không cần phải kể lể giông dài thì họ đã hiểu chuyện gì vừa xảy ra với chị.

– Sao cô lại để nó uống rượu vào rồi?

Bà chủ quán vừa rót cho chị một chén nước chè xanh đã nguội vừa hỏi thăm. Chị đón lấy chén nước, không kịp nói cảm ơn nước mắt đã lại lưng tròng:

– Cháu có biết gì đâu. Cháu đi gặt từ bốn giờ sáng, trưa về đã thấy anh ấy say mèm ngồi ở thềm cửa. Có khi anh ấy lại lấy tiền cháu dành dụm mãi để sắm đồ đi học cho cái Nhỡ với cái Bé rồi. Cháu khổ quá!

Người ta nhìn chị ái ngại. Nhưng cuộc sống của những người dân nghèo là thế, chỉ biết cảm thông chứ cũng không thể giúp đỡ được ai khi trong tay họ cũng không có gì ngoài mảnh đất cằn. Bà chủ khẽ chép miệng:

– Ngày trước nó có thế đâu, tính tình cũng hiền lành cục mịch. Sao tự nhiên lại ra thế chứ!

Gương mặt chị không giấu nổi nỗi buồn man mác, ánh mắt vô vọng, mờ đục như chính tương lai của chị; cuối cùng chị cũng chỉ trút ra tiếng thở dài.

Xem thêm:  MS182 - Hương vị tình yêu

– Cũng tại cháu cả. Anh ấy con trưởng mà không có nổi một đứa con nối dõi; nhà đã nghèo lại còn phải nuôi bốn con vịt giời…

Chị dừng lại hớp một ngụm nước chè. Thứ nước đi liền với công việc đồng áng bỗng trở nên đắng chát như chính cuộc đời của chị.

Sinh ra đã mang phận con cái nhà nông thì việc học hành cũng trở nên xa xỉ với chị. Từ bé đã quanh quẩn với công việc đồng áng, mười bảy tuổi đi lấy chồng, cuộc sống của chị chưa bao giờ vượt quá lũy tre làng.

Chồng chị cũng là một anh nông dân hiền lành, ít nói; chỉ có thứ duy nhất khiến anh khác với chị chính là gánh nặng của một người con trai trưởng. Trách nhiệm của con trưởng đâu chỉ là làm ăn nuôi sống bản thân mà còn là thờ cúng tổ tiên, và quan trọng nhất là sinh con nối dõi. Nhưng hơn hai mươi năm về nhà chồng, ngoài bốn cô con gái vẫn bị mang tiếng “nuôi hộ nhà người ta” thì chị chẳng thể sinh cho bố mẹ chồng một đứa cháu đích tôn.

Khi cái Bé chào đời, lẽ ra chị phải mang niềm vui của gia đình “tứ nữ bất bần”, nhưng sự thật lại không thế. Không có con trai, chồng chị ra đường luôn phải cúi gầm mặt mà đi thẳng, chẳng dám trò chuyện với ai. Còn mẹ chồng chị từ đó cũng tỏ ra ghét bỏ người con dâu tội nghiệp; bà luôn luôn tìm cơ hội để đay nghiến con dâu mình là loại… không biết đẻ. Con cháu là phước của bố mẹ, ông bà; nhưng bây giờ bốn đứa con gái bỗng trở thành gánh nặng cho gia đình chị. Chúng cũng phải ăn và đặc biệt là cần đi học. Chị luôn khao khát và cố gắng cho chúng được đến trường vì chị nghĩ chỉ có trường học mới là nơi giúp chúng có thể tìm thấy lối thoát khỏi cuộc sống bần hàn và cổ hủ này.

Nhưng chồng chị lại không thế! Vốn đã ít nói, nay lại thêm cái tiếng con trưởng không có con trai khiến y càng lầm lì. Nhưng rượu chè chỉ đến với y sau năm năm tù lao khổ cực. Câu chuyện bắt đầu cũng từ ngày vợ y sinh đứa con gái thứ tư.

Hôm đó, ngày chị còn đang ở cữ sau khi sinh cái Bé – lúc người đàn bà sau sinh cần nghỉ ngơi nhất, thì chị phải đầu tắt mặt tối hết làm lại vay để kiếm mấy đồng bạc cho chồng đi ăn giỗ Tổ. Suất đinh trong họ ai cũng đóng như ai, nhưng cỗ lại phân mâm trên mâm dưới, và chồng chị lại ngồi mâm dưới như một lẽ đương nhiên chỉ vì… không có con trai.

Rượu vào lời ra. Chỉ vì bị chế nhạo bởi nhà không có con nối dõi, chồng chị nổi khùng đã vô ý sát hại một người đàn ông trong bữa cỗ hôm đó. Mhưng tới tận khi mấy chú công an đã về tới đầu làng, bà chủ quán nước hớt hải chạy tới nhà chị báo tin, chị mới hay chuyện gì xảy ra.

Người ta tới đưa chồng chị đi như thế, suốt năm năm đằng đẵng. Năm năm có thể thay đổi một con người từ một anh nông dân hiền lành, cục mịch trở thành một gã khát rượu, vũ phu; nhưng năm năm không thể làm biến mất cái tư tưởng trọng nam khi nữ vốn đã cố hữu trong suy nghĩ của những con người nơi đây. Từ đó, ngoài sự ghẻ lạnh của nhà chồng, chị lại phải chịu thêm cảnh chồng ngày đêm chè chén, mỗi khi say lại đem vợ con ra đánh. Cảnh nhà mới một năm mà với chị như đã trải qua cả thập kỉ.

Câu chuyện một năm trước luôn hiển hiện trong mắt người đàn bà kham khổ, giăng lên một màn lệ mỏng. Chị thở dài thườn thượt.

Những khách quan mới tới vùng quê này làm thuê, lần đầu chứng kiến cảnh nhà ngang trái không khỏi thấy ngạc nhiên:

– Nhà chị đi như thế, các anh công an không dạy mấy chuyện bình đẳng giới sao?

Xem thêm:  MS216 - Đời

Chị lắc đầu chua chát:

– Dạy thì cũng có, học lại chẳng được bao nhiêu! Nhà cháu đi cải tạo về, đã mang cái tiếng không con nối dõi, lại thêm cái án ở tù…

Lại thêm một tiếng thở dài sau câu nói lấp lửng của chị. Bà chủ quán nước khẽ vỗ vai chị:

– Thôi, cô ráng chịu khó đến khi cái Lớn đi làm, rồi cái Nhỡ, cái Bé nó cũng trưởng thành nữa, chúng nó sẽ quay lại giúp đỡ mẹ. – Đoạn bà quay sang nói với mấy người đang ngồi trong quán – Cứ bảo con gái là lũ vịt giời đến lớn thì bay đi mất đấy, đến lúc rồi cũng toàn con gái chăm nom bố mẹ già thôi. Sống ở đời con giai đối xử mình tệ bạc, thì còn mong gì đến chết được bát cơm con trứng hẳn hoi. Xã hội bây giờ nó khác lắm! Con gái đi lấy chồng vẫn được quay về đỡ đần bố mẹ đẻ chuyện nọ chuyện kia. Chỉ có cái làng mình toàn nông dân ít học mới quan trọng chuyện con giai nối dõi!

Rồi bà lại quay lại an ủi người phụ nữ đang ngồi thẫn thờ:

– Thôi cô cứ về nhà trước đi! Anh ấy lên làng trên rồi, chắc lát nữa xã đội cũng cử người tóm anh ấy lên ủy ban dạy dỗ một trận nữa. Chỉ mong mấy lần dạy dỗ thế này giúp anh ấy đổi tính đổi nết thôi! Còn không, tôi nghĩ cô cứ bỏ quách cái ngữ bội bạc đó đi cũng được. Bây giờ cả nhà cũng là cô nuôi, cô bỏ chồng nuôi ba đứa ăn học lại xem như bớt đi một gánh nặng.

Chị khẽ lắc đầu. Ngoài cái Lớn đi học Đại học xem như đã hiểu chuyện thì còn cái Nhỡ, cái Bé vẫn còn thơ ngây trẻ con quá. Chúng vẫn chưa hiểu được cảnh nhà. Chúng vẫn biết nhà vẫn còn người bố, mặc dù bố vẫn luôn lạnh lùng, xa lánh chúng.

Chị không dám nghĩ tiếp, lại đứng lên xin phép ra về. Người ta nhìn theo bóng chị bước thất thểu trong cái nắng buổi trưa như đổ lửa. Mỗi bước chân của chị như đeo thêm tảng đá lớn, khiến cái bóng đổ trên mặt đường cũng trở nên xiêu vẹo mà bất an, như lòng chị lại nổi lên trăm mối tơ vò. Kỳ này thóc được mùa lại mất giá, chị biết xoay đâu ra tiền cho hai đứa con gái đi học, lại biết kiếm đâu ra cho ông chồng nát rượu một suất đinh?

Nghĩ đến cái Cả, bất giác chị như cảm thấy nổi lên một tia hy vọng mong manh nào đó. Nhưng câu vè văng vẳng đâu đây lại đè nén hy vọng vừa nổi lên trong chị:

“Chúng con là lũ vịt giời

Bé thời ăn hại, lớn thời bay đi…”

Phải! Cái Cả đã đi lấy chồng. Con gái lấy chồng như bát nước đã hắt đi; giờ nó đã là con người ta, bên nhà chồng nó cũng còn trăm thứ việc, chị đâu thể cứ thế mà nhờ vả vào nó mãi được.

Trời vẫn tiếp tục đổ nắng. Lòng chị vẫn tiếp tục dậy sóng mà bâng khuâng.

Qua mùa gặt lại đến kỳ nông nhàn. Chị ngồi trong nhà lẩm nhẩm tính toàn thu hoạch năm nay. Thóc đã bán gần hết, ngay cả rơm rạ cũng bán đi nhưng trong nhà chẳng còn bao nhiêu tiền. Vốn dĩ số tiền chị dành dụm bao lâu để hai đứa con út mua sắm sách vở chuẩn bị đi học, gã chồng nghiện rượu đã lén lấy đi làm một chầu say mất rồi; để bây giờ chị lại khốn đốn xoay sở không biết kiếm đâu ra.

Ngoài ngõ bỗng lao xao. Tiếng bà hàng xóm lanh lảnh:

– Lan về chơi đó hử con?

Chị bỗng giật mình, cảm thấy râm ran trong lòng. Cái Cả đã đi lấy chồng lại quay về thăm chị.

Lan bước vào khoảng sân nhà chật hẹp, nhìn căn nhà mái ngói đã lên màu rêu phong xiêu xiêu vẹo vẹo mà tim như thắt lại. Là con gái lớn trong nhà, nhưng những ngày Lan giúp đỡ cho mẹ chẳng được bao nhiêu.

Ngó thấy bóng người đàn ông nằm dài trên chiếc tràng kỉ nơi đầu hè, cô bỗng sa sầm nét mặt. Bố cô hơn một năm qua vẫn thế: khi say thì như hổ dữ đòi chém đòi giết, còn khi tỉnh, ông lại như một người đàn ông bất lực, luôn nằm dài thẫn thờ nơi hiên nhà, từ sáng đến tối nhìn thời gian trôi một cách vô vọng.

Xem thêm:  MS97 - Mơ về Hà Nội

Cô con gái đầu lòng mạnh mẽ bước về phía trước, đi lướt qua ông chỉ lạnh lùng buông ba chữ “con chào bố”, rồi dứt khoát bước vào trong nhà. Trong lòng Lan toàn là sự chán ghét và giận dữ. Cho dù là đấng sinh thành, nhưng cô nhận thức được những vất vả và cả đau thương mà cha mình đã gây ra cho mẹ suốt một năm qua. Tình yêu dành cho mẹ khiến cô không thể nào thông cảm cho người đàn ông đang buông xuôi cuộc sống nằm ngoài kia.

Căn nhà của mẹ con cô vẫn thế: tăm tối và ẩm mốc. Đây là nơi tuổi thơ lam lũ nhưng lại được mẹ yêu thương, chăm sóc tỉ mỉ. Người mẹ khổ hạnh của cô đang ngồi trên phản ở góc nhà, trước mặt còn bày mấy tờ bạc lẻ. Nghe tiếng đưa ngoài ngõ, biết chắc chắn cô con gái đầu lòng ghé chơi, trên mặt người mẹ như hiện lên một nét mong chờ. Lan vừa bước vào nhà, chưa kịp cất lời đã nghe thấy tiếng mẹ khàn khàn:

– Cái Cả về rồi đó hả con?

Cũng giống như cái mùi ẩm mốc, tiếng nói khàn đục của mẹ chính là một phần êm ái trong kí ức của Lan. Cô tiến lại gần nũng nịu:

– Sao mẹ cứ gọi con là Cả mãi vậy? Làng xóm họ gọi con là Lan hết rồi mà! Mẹ rõ là… bốn cô con gái đặt tên hay như chuông kêu, nào là Lan, Cúc, Đào, Mai; vậy mà mẹ toàn gọi bằng mấy cái biệt danh Cả, Lớn, Nhỡ, Bé. Chả trách người ta cứ hay quên tên thật của chị em chúng con!

Mẹ cô vơ nắm tiền nhàu nhĩ cất vào cái hộp sắt nhỏ, cười hiền:

– Không gọi như thế thì khó nuôi lắm!

Nhìn nắm tiền lẻ mẹ vừa cất đi, Lan lại cảm thấy chua xót. Câu chuyện vui vừa mới khơi mào không khiến tâm trạng cô trở nên vui vẻ. Trong đáy mắt đứa con gái lớn đã long lanh ánh nước.

– Tiền đi học cho Nhỡ với Bé khó khăn lắm hả mẹ?

Người đàn bà vừa đóng khóa cái hộp, vừa cười gượng:

– Khó cũng khó, nhưng mẹ lo được!

– Mẹ lại dối con! Lúc tới đầu làng, bà Cát nói với con rồi! Hôm nọ bố lấy tiền mẹ dành dụm cho hai em đi học để uống rượu, say rồi rượt mẹ phải trốn vào trong quán của bà ấy. Mẹ khó thì cứ bảo con, con đi làm rồi nên giúp mẹ được mà!

Bà mẹ vươn tay xoa mái tóc của cô con gái lớn, ánh mắt trìu mến ngắm nghía đứa con đã trưởng thành:

– Con đã lấy chồng rồi thì phải chăm lo cho bên nhà chồng. Cái Lớn lâu nay cũng mình con lo, mẹ đâu nỡ phiền con thêm cái Nhỡ với cái Bé.

– Mẹ thì… – Cô con gái lớn khó xử –  Cái con cho Lớn là tiền vợ chồng con hứa sẽ nuôi em ấy, còn tiền con cho Nhỡ với Bé là tiền riêng của con, chồng con không can thiệp được.

Nói đoạn, Lan rút trong túi chiếc phong bao nhỏ nhét vào tay mẹ, nói liến thoắn như sợ bị từ chối:

– Mẹ cứ cầm lấy đi để lo cho hai em ăn học. Con gái lớn quay về đỡ đần cha mẹ là trách nhiệm rồi. Chứ như hàng xóm nhà chồng con, sinh mãi được một đứa con trai, bây giờ nó cờ bạc, nghiện hút đến nợ chồng nợ chất, chủ nợ đến tận nhà hành bố mẹ. Tưởng có con trai mà sướng, đến lúc nó ăn chơi đến táng gia bại sản!

Câu cuối cùng Lan cố tình nói lớn tiếng. Bóng người nằm ngoài hiên không hề lay động, nhưng trong khóe mắt chợt có dòng nước chảy dài.

Nguyễn Thị Ngọc Minh

minjmg…@gmail.com

Check Also

viet len cuoc song img - MS266 - Giấc mộng đàn bà

MS266 – Giấc mộng đàn bà

Giấc mộng đàn bà *** Bà già trợn tròn mắt, bốn răng còn lại chìa …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *